कृषि विकास बैंकले एक मिनेटमै बनाइदिन्छ निःशुल्क व्यावसायिक योजना

काठमाडौँ । कृषि व्यवसाय गर्ने सोच र लगानीको योजना भए पनि बैंकबाट कर्जा लिन आवश्यक व्यावसायिक योजना बनाउन नसकेर समस्यामा परेका किसानलाई कृषि विकास बैंकले सहजीकरण गर्ने भएको छ । बैंकले साना किसानका लागि एक मिनेटमै निःशुल्क व्यावसायिक योजना तयार गरिदिने सेवा सञ्चालनमा ल्याएको हो ।

‘वन मिनेट बिजनेस प्लान’ नाम दिइएको उक्त सेवामार्फत २० लाख रुपैयाँसम्मको कृषि कर्जा लिन चाहने किसानले निःशुल्क व्यावसायिक योजना बनाउन सक्नेछन् । गत आर्थिक वर्षको फागुनदेखि सुरु भएको यस सेवामार्फत हालसम्म ९७० वटा व्यावसायिक योजना तयार भइसकेका छन् ।

बैंकका अनुसार तयार भएका योजनामध्ये कृषि व्यवसायका ४९३ र पशुपालन क्षेत्रका ४७७ वटा छन् । व्यवसाय सञ्चालन गर्ने क्षमता भए पनि कर्जाका लागि आवश्यक कागजात तथा व्यावसायिक योजना तयार गर्न कठिनाइ भोगिरहेका साना किसानलाई लक्षित गरी सेवा सञ्चालन गरिएको हो ।ठूला तथा मझौला व्यवसायमा लेखा र वित्तसम्बन्धी काम गर्ने जनशक्ति उपलब्ध हुने भए पनि साना किसानसँग त्यस्तो सुविधा नहुने उनको भनाइ छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले तोकेको ढाँचामा आवश्यक कागजात तयार गर्न किसानलाई सहज नभएकाले बैंकले प्रविधिको प्रयोगमार्फत सहजीकरण गरेको उनले बताए ।

सेवा लिन किसानले आफ्नो परिचय, ठेगाना, व्यवसायको प्रकृति, खेतीको क्षेत्रफल वा पशुसङ्ख्या, व्यवसाय सञ्चालन हुने स्थान र नजिकको बजारलगायत आधारभूत विवरण बैंकका कर्मचारीलाई उपलब्ध गराउनुपर्छ ।

कर्मचारीले प्रणालीमा विवरण प्रविष्ट गरेपछि कृत्रिम बुद्धिमत्तामा आधारित प्रणालीले एक मिनेटभित्र व्यावसायिक योजना तयार गर्छ । जिल्लागत लागत दर र औसत बजार मूल्यका आधारमा उत्पादन लागत तथा सम्भावित आम्दानीको प्रक्षेपण गरिन्छ ।तयार हुने योजनामा कुल परियोजना लागत, किसानको लगानी, सम्भावित आवधिक तथा चालु पुँजी कर्जा, ब्याजदर, सेवा शुल्क, बीमा शुल्क र भुक्तानी अवधिसहितका विवरण समेटिन्छन् । यसका साथै अनुमानित आम्दानी, खर्च, खुद नगद प्रवाह र कर्जा भुक्तानी गर्न सक्ने क्षमतासमेत उल्लेख हुन्छ ।

बैंकका कर्मचारीले तयार भएको योजना ग्राहकलाई अध्ययनका लागि उपलब्ध गराउँछन् । विवरण अध्ययन गरेपछि ग्राहकले हस्ताक्षर गरेर कर्जा प्रक्रियाका लागि पेस गर्न सक्छन् । पढ्न नसक्ने ग्राहकलाई कर्मचारीले योजना पढेर बुझाउने र त्यसपछि औँठाछापसहित आवेदन अघि बढाउने व्यवस्था पनि गरिएको छ ।

यद्यपि, प्रणालीबाट व्यावसायिक योजना तयार हुँदैमा कर्जा स्वतः स्वीकृत हुने भने होइन । यो सेवा कर्जा प्रक्रियाका लागि आवश्यक योजना तयार गर्न दिइने सहजीकरण मात्र हो । बैंकले अन्य आवश्यक प्रक्रिया र मूल्यांकन पूरा गरेपछि मात्रै कर्जा स्वीकृत गर्छ ।तथ्यांक र बजार मूल्यमा आधारित योजना

व्यावसायिक योजना तयार गर्दा प्रयोग हुने तथ्यांक, जिल्लागत लागत दर तथा बजार मूल्यलाई अद्यावधिक र विश्वसनीय बनाउन सेवा प्रदायकले व्यवस्थित संयन्त्र विकास गरेको छ ।

यसका लागि कृषि विभाग, प्रदेशस्तरीय मन्त्रालय, नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद् (नार्क) तथा विभिन्न स्थानीय बजार केन्द्रलगायत निकायबाट कृषि उत्पादनको लागत र बजार मूल्यसम्बन्धी तथ्यांक संकलन तथा प्रमाणीकरण गरिन्छ ।

यसरी संकलित तथ्यांकका आधारमा जिल्लागत तथा वस्तुगत उत्पादन लागत, प्रचलित बजार मूल्य र कृषि उत्पादनसम्बन्धी विवरणलाई योजनामा समावेश गरिन्छ । यसले किसानको व्यावसायिक योजना निर्माण र बैंकको कर्जा मूल्यांकन प्रक्रियालाई थप सहज बनाउने अपेक्षा गरिएको छ ।समय र खर्च दुवै बचत

सामान्यतया साना किसानको पहुँच व्यावसायिक योजना तयार गर्ने परामर्शदातासम्म सहज हुँदैन । बाह्य परामर्शदातामार्फत यस्तो योजना तयार गराउँदा करिब ५ हजारदेखि १५ हजार रुपैयाँसम्म खर्च लाग्ने र ३ देखि ७ दिनसम्म समय लाग्न सक्ने अवस्था छ ।

यस्तो अवस्थामा कृषि विकास बैंकले उपलब्ध गराएको निःशुल्क सेवाले किसानको समय र खर्च दुवै बचत गर्न सहयोग पुग्ने देखिन्छ ।

विशेषगरी व्यावसायिक योजना बनाउन आवश्यक प्राविधिक ज्ञान, जनशक्ति र आर्थिक स्रोतको अभाव भएका साना किसानलाई यस सेवाले कर्जा प्रक्रियामा प्रवेश गर्न सहज बनाउने अपेक्षा गरिएको छ । साथै, बैंकलाई पनि कर्जा प्रस्तावको मूल्यांकन र प्रशोधन प्रक्रियामा सहजीकरण पुग्ने देखिन्छ ।