छठ: सांस्कृतिक सद्भावको केन्द्र बन्दै काठमाडौँका पोखरीहरू

काठमाडौँ । आस्था, निष्ठा र सूर्य उपासनाको महापर्व छठका लागि काठमाडौँका नदी र पोखरीमा सरसफाइ र भौतिक संरचना निर्माण कार्य जारी रहेको छ । 

आस्था, निष्ठा र लोकआस्थाको पर्व छठ आउन केही दिन मात्र बाँकी रहँदा काठमाडौं उपत्यकाका विभिन्न जलाशय तथा पोखरीहरूमा तयारीले तीव्रता पाएको हो । विशेषगरी राजधानीको मुटुमा अवस्थित ऐतिहासिक कमलपोखरीमा छठ पूजाका लागि विशेष सरसफाइ, काठका परम्परागत मण्डपमा रङरोगन, तथा टेन्ट र झिलिमिली बत्ती जडानका लागि फलामे संरचना निर्माण कार्य द्रुत गतिमा भइरहेको छ । 

कात्तिक शुक्ल चतुर्थीदेखि शुरु भई सप्तमीका दिन बिहान उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिएर सम्पन्न हुने छठ पर्वका लागि काठमाडौँका विभिन्न घाटहरू दुलहीझैं सिँगारिन थालेका छन् । पछिल्ला वर्षहरूमा राजधानीको कमलपोखरी छठ पर्व मनाउने प्रमुख केन्द्रका रूपमा विकास भएको छ । यहाँ हजारौँ श्रद्धालु तथा व्रतालुहरू अस्ताउँदो र उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिन भेला हुने गर्दछन् । मंगलबार र बुधबार कमलपोखरी पुग्दा त्यहाँको वातावरण छठमय बनिसकेको देखिन्थ्यो । 

पोखरीको बीच भागमा रहेको काष्ठकलायुक्त परम्परागत मण्डप (छत्र) लाई चिटिक्क बनाउन काठका स्तम्भ र बुट्टाहरूमा वाटरप्रुफ तेल–पालिस लगाउने काम भइरहेको छ । कामदारहरूले भर्‍याङ चढेर मण्डपको छानोमुनि रहेका काठका दलिन तथा खाँबोहरूमा सुरक्षात्मक लेप लगाइरहेका छन् । कुनै समय तराई–मधेसमा मात्र सीमित मानिने सूर्य उपासनाको यो पावन पर्व आज काठमाडौँको ऐतिहासिक कमलपोखरीमा सम्पूर्ण उपत्यकावासीको साझा सांस्कृतिक धरोहर र सद्भावको प्रतीक बनेको छ । 

काठमाडौं महानगरपालिकाका वातावरण विभागका सरसफाइकर्मीहरू कुचो र ठेलागाडा लिएर पोखरी परिसर, सिँढी र पैदल मार्गलाई सफा सुग्घर बनाउन अहोरात्र खटिएका छन् । पोखरीको डिल तथा सिँढीहरूमा रहेको फोहोर, पातपतिङ्गर र धुलो हटाएर चिटिक्क पारिएको छ । पोखरीको हरियो कञ्चन पानी र वरपर रोपिएका हरियाली वृक्षहरूको सौन्दर्यले कमलपोखरीलाई थप आकर्षक बनाएको छ । 

व्रतालुहरूलाई घामपानीबाट ओत लाग्न र रातभर पूजा सामग्री सुरक्षासहित भजन–कीर्तन गर्नका लागि पोखरीका सिँढीदार घाटहरू वरिपरि मजबुत फलामे पाइपका फ्रेमहरू ठड्याइएको छ । यसै फ्रेममा आकर्षक टेन्ट, पन्डाल र राति झिलिमिली बत्तीहरू सजाइने स्थानीय पूजा व्यवस्थापन समितिले जनाएको छ । पानीको सतहसँगै जोडिएका सिँढीहरूमा व्रतालुहरूले सहजै उभिएर सूर्यदेवलाई अर्घ्य दिन सक्ने गरी सुरक्षा बार र डोरीको पनि व्यवस्था मिलाइँदैछ । 

कुनै समय मुख्यतया तराई–मधेसमा मात्र सीमित मानिने छठ पर्व पछिल्ला वर्षहरूमा काठमाडौं उपत्यकाका नेवार, बाहुन, क्षेत्री, जनजाति लगायत सम्पूर्ण समुदायको साझा सांस्कृतिक संगम बनेको छ । कमलपोखरीमा मात्र होइन, गुह्येश्वरी–गौरीघाट (वाग्मती नदी किनार), कुपण्डोल, थापाथली, नागपोखरी र विष्णुमती किनारका घाटहरूमा पनि छठ पूजा सेवा समितिहरूले सरसफाइ र घाट सजावटको काम अघि बढाएका छन् । छठ पूजा व्यवस्थापन समितिका अनुसार यस वर्ष कमलपोखरीमा हजारौँ श्रद्धालु भक्तजनहरूको उपस्थिति हुने अनुमान गरिएको छ । 

व्रतालुहरूका लागि नि:शुल्क ठाउँ व्यवस्थापन, पिउने पानी, स्वास्थ्य शिविर, प्राथमिक उपचार तथा सुरक्षाका लागि नेपाल प्रहरी र नगर प्रहरीको संयुक्त टोली परिचालन गरिने तयारी गरिएको छ ।